De trend is onmiskenbaar: steeds meer Belgen en Nederlanders kiezen voor een permanente verhuizing naar het zuiden of combineren wonen in België of Nederland met telewerken in Spanje. Hoewel de levenskwaliteit stijgt, wordt de fiscale realiteit vaak onderschat. Spanje is geen belastingparadijs; wie zonder planning emigreert, riskeert dubbele belasting of onverwacht hoge heffingen op wereldwijd inkomen en vermogen.
Wanneer wordt u fiscaal resident in Spanje?
U wordt automatisch fiscaal resident in Spanje indien u meer dan 183 dagen per kalenderjaar in Spanje verblijft, of wanneer het centrum van uw economische of vitale belangen zich in Spanje bevindt. Vanaf dat moment bent u in Spanje belastingplichtig op uw wereldwijde inkomen en vermogen. Dit is een binaire regel: er is weinig ruimte voor interpretatie.
Expertinzicht: “Veel Belgen en Nederlandeers denken onterecht dat zolang ze hun domicilie in België houden, ze veilig zijn. De Spaanse fiscus kijkt echter naar de feitelijke situatie. Een waterverbruik dat duidt op permanent verblijf is voor de Spaanse belastingdienst (Hacienda) vaak al voldoende bewijs.”
De impact op uw vermogen: Twee belastingen die pijn doen
Voor Belgen met een aanzienlijk vermogen zijn er twee specifieke Spaanse belastingen die een grote impact hebben op het nettorendement van uw verhuizing.
1. De Spaanse Vermogensbelasting (Impuesto sobre el Patrimonio)
In tegenstelling tot België kent Spanje een vermogensbelasting op het wereldwijde netto-actief. Hoewel er regionale verschillen zijn (zo heeft Madrid hoge vrijstellingen, terwijl regio’s zoals Valencia en Catalonië strenger zijn), kan dit voor vermogende particulieren oplopen tot een jaarlijkse belasting van 0,2% tot 3,5% van het vermogen.
- Vrijstellingen: Er gelden vrijstellingen (vaak rond de € 700.000 per persoon plus € 300.000 voor de eigen woning), waardoor de impact voor de middenklasse vaak beperkt blijft.
- Solidariteitsbelasting: Recent is er een nationale ‘solidariteitsbelasting’ ingevoerd voor netto-vermogens boven de 3 miljoen euro, om regionale belastingparadijzen tegen te gaan.
2. De Spaanse Meerwaardebelasting (Ganancia Patrimonial)
Dit is de grootste valkuil voor emigranten. Indien u uw Belgische woning, aandelenportefeuille of vennootschap verkoopt nadat u fiscaal inwoner van Spanje bent geworden, betaalt u in Spanje meerwaardebelasting op de winst.
- Het gevaar: U verkoopt uw huis in België met € 200.000 meerwaarde. In België is dit vaak onbelast. Als Spaans resident betaalt u hierop echter tussen de 19% en 28% belasting in Spanje.
- De oplossing: Timing is cruciaal. Een verkoop realiseren voor de verhuizing is fiscaal essentieel.
Telewerken vanuit Spanje: Fiscale regels en de Beckham Rule
Telewerken vanuit uw tweede verblijf klinkt aantrekkelijk, maar creëert al snel een vaste inrichting voor uw werkgever of vennootschap in Spanje. Dit betekent dat een deel van het inkomen in Spanje belast moet worden conform de Spaanse wetgeving.
Lees meer over emigreren naar Spanje en de gevolgen op uw belastingen.
De Beckham Rule: Een fiscale opportuniteit
Voor expats en digitale nomaden die naar Spanje verhuizen voor werk, biedt de Beckham Rule. (Régimen especial para trabajadores desplazados) een uitweg.
- Wat is het? Een speciaal regime waarbij u gedurende het jaar van verhuizing en de vijf daaropvolgende jaren wordt belast als niet-resident.
- Het voordeel: U betaalt een vlak tarief van 24% op uw in Spanje verdiende inkomen (tot € 600.000), en u hoeft geen belasting te betalen op inkomsten of vermogen buiten Spanje (met uitzondering van vermogensbelasting op vastgoed in Spanje).
- Voorwaarde: U mag de afgelopen 5 jaar geen resident zijn geweest in Spanje en de verhuizing moet gekoppeld zijn aan een arbeidsovereenkomst of mandaat.
Sociale Zekerheid en Erfrecht: Vermijd verrassingen
Naast fiscaliteit wijzigt ook uw sociale status drastisch. De Spaanse sociale zekerheid (Seguridad Social) verschilt fundamenteel van het Belgische systeem, met name op het vlak van ziektezorg en uitkeringen.
- Ziekteverzekering: Als resident bent u aangewezen op het Spaanse publieke systeem (zonder planning) of een particuliere verzekering.
- Erfrecht: Spanje kent complexe regionale verschillen in erfbelasting. Zonder een Spaans testament of duidelijke vermogensplanning kan de afwikkeling van een nalatenschap jaren duren en fiscaal nadelig uitpakken.
Lees meer over de ziekteverzekering in Spanje.
Veelgestelde Vragen (FAQ)
1. Betaal ik belasting in Spanje als ik telewerk vanuit mijn vakantiehuis? Indien u minder dan 183 dagen in Spanje bent, blijft u doorgaans belastingplichtig in uw thuisland. Echter, zodra u de grens van 183 dagen overschrijdt, wordt u Spaans fiscaal resident en betaalt u belasting over uw wereldwijde inkomen in Spanje. Let op: ook bij korter verblijf kan Spanje belasting heffen op het loon dat fysiek in Spanje is verdiend.
2. Wat is het grootste fiscale risico bij emigratie naar Spanje? Het grootste risico is de Spaanse meerwaardebelasting op de verkoop van Belgische of Nederlandse activa (zoals uw voormalige gezinswoning of aandelen). Als u deze verkoopt nadat u officieel resident bent geworden in Spanje, betaalt u tot 28% belasting op de meerwaarde, iets wat in België vaak onbelast is.
3. Geldt de Spaanse vermogensbelasting voor iedereen? Neen, er zijn hoge vrijstellingen (doorgaans € 700.000 per persoon). Echter, voor vermogende particulieren (netto vermogen > € 3 miljoen) geldt sowieso de nationale solidariteitsbelasting, zelfs in regio’s die de vermogensbelasting hebben afgeschaft.
4. Kan ik de Beckham Rule aanvragen als ik al in Spanje woon? De aanvraag moet ingediend worden binnen de 6 maanden na aankomst in Spanje. Als u reeds langer in Spanje woont of de afgelopen 5 jaar resident bent geweest, komt u niet meer in aanmerking voor dit gunstregime.
