Wanneer u officieel resident in Spanje wilt worden, krijgt u te maken met de Spaanse bureaucratie. Om legaal als resident te verblijven en toegang te krijgen tot publieke voorzieningen, moet u drie essentiële stappen doorlopen: de inschrijving in het bevolkingsregister (Padrón), de aanvraag van uw verblijfstitel (TIE) en de registratie voor de gezondheidszorg (SIP-kaart).
Lees meer over de stappen die u voorafgaandelijk in België dient te ondernemen.
1. De Padrón: Inschrijving in het Gemeentelijk Register
De padrón (Certificado de Empadronamiento) is de officiële registratie in het bevolkingsregister van uw Spaanse gemeente. Deze inschrijving is verplicht voor iedereen die meer dan zes maanden per jaar in Spanje verblijft en fungeert als bewijs van uw woonplaats voor de Spaanse overheid. Daarnaast heeft u de padrón nodig voor het inschrijven van kinderen in een lokale school, het aanvragen van een sociale zekerheidskaart of het invoeren van een voertuig.
Vereiste documenten voor de Padrón
Om u in te schrijven bij het gemeentehuis (Ayuntamiento), dient u de volgende documenten voor te leggen:
- Bewijs van huisvesting: Een notariële koopakte (Escritura) of een officieel huurcontract.
- Identificatie: Een geldige kopie van uw paspoort of identiteitskaart.
- Recente facturen: De meest recente water- en elektriciteitsfactuur (niet ouder dan 3 maanden) om aan te tonen dat de woning bewoond is.
Expert tip: “De initiële padrón is doorgaans slechts 3 maanden geldig voor administratieve procedures. Zorg dat u een actuele versie opvraagt vlak voordat u uw TIE-aanvraag indient om vertragingen te voorkomen.”
2. De TIE: Uw Officiële Verblijfstitel in Spanje
De TIE (Tarjeta de Identificación de Extranjero) is het fysieke bewijs dat u officieel resident bent in Spanje. Sinds 2020 heeft deze kaart voor nieuwe aanvragers de oude “groene kaart” (Certificado de Registro de Ciudadano de la Unión) vervangen. De TIE bevat uw foto, NIE-nummer en bevestigt uw status als permanent bewoner. De aanvraag gebeurt bij de Oficina de Extranjería of het nationale politiekantoor.
Criteria en Documentatie voor de TIE
Om als EU-burger de TIE te bemachtigen, moet u aantonen dat u over voldoende middelen van bestaan beschikt om geen last te vormen voor de Spaanse staat. U heeft nodig:
- Inschrijvingsformulieren: Een ingevuld formulier EX18 en het bewijs van betaling van de leges (Modelo 790-012).
- Identificatie: Uw NIE-nummer en een kopie van uw paspoort.
- Inkomensbewijs: * Gepensioneerden: Formulier S1 en bankafschriften.
- Werknemers: Een arbeidsovereenkomst of het Certificado de Vida Laboral.
- Zelfstandigen (Autónomos): Bewijs van inschrijving en betaling van sociale bijdragen van de laatste 3 maanden.
- Niet-werkenden: Bankuittreksels die een stabiel inkomen aantonen (minimaal €850 netto per maand) én een geldige particuliere ziekteverzekering met volledige dekking.
3. De SIP-kaart: Toegang tot de Spaanse Gezondheidszorg
De SIP-kaart (Sistema de Información Poblacional) verleent u toegang tot het publieke Spaanse gezondheidssysteem en medische zorg. Zodra u over de residencia (TIE) en de padrón beschikt, kunt u zich registreren bij het lokale socialezekerheidskantoor (Tesorería General de la Seguridad Social) om uw recht op zorg te verzilveren.
Hoe vraagt u de SIP-kaart aan?
U dient de volgende documentatie te verzamelen voor uw afspraak:
- Uw NIE en identiteitsbewijs.
- Het S1-formulier (indien u gepensioneerd bent in België of Nederland).
- Het ingevulde TA1-formulier.
- Het bewijs van inschrijving in de gemeente (Padrón).
Na registratie ontvangt u een uniek nummer waarmee u bij de lokale huisarts (Centro de Salud) uw fysieke SIP-kaart kunt afhalen.
Wat gebeurt er met uw ziekteverzekering in België?
Fiscale Gevolgen van Residentie in Spanje
Zodra u langer dan 183 dagen per kalenderjaar in Spanje verblijft, wordt u door de fiscus beschouwd als fiscaal resident. Dit heeft ingrijpende gevolgen: u bent in principe verplicht om uw wereldwijde inkomen en vermogen in Spanje aan te geven en te laten belasten volgens de Spaanse progressieve tarieven.
- 183-dagen regel: Dit is het hoofdcriterium, ongeacht of u officieel bent ingeschreven.
- Centrum van belangen: Ook als u minder dan 183 dagen in Spanje bent, maar uw partner of minderjarige kinderen er wonen, kan Spanje u als fiscaal resident beschouwen.
Lees meer over de fiscale gevolgen van emigreren naar Spanje, en bijvoorbeeld de Spaanse belastingen op huurinkomsten.
Veelgestelde Vragen (FAQ)
Wat is het verschil tussen een NIE en een TIE? De NIE is enkel een fiscaal identificatienummer. De TIE is het fysieke identiteitsbewijs dat bevestigt dat u daadwerkelijk in Spanje woont (uw residentie).
Kan ik mijn Belgische ziekteverzekering behouden als ik in Spanje woon? Nee, zodra u officieel resident bent in Spanje, bent u voor uw basiszorg aangewezen op het Spaanse systeem. Voor gepensioneerden wordt dit geregeld via het S1-formulier, waardoor de kosten tussen de landen worden verrekend.
Hoeveel inkomen moet ik aantonen voor de Spaanse residentie? Hoewel de bedragen jaarlijks fluctueren op basis van de IPREM-index, dient u momenteel uit te gaan van een minimum netto inkomen van ongeveer €850 per maand voor een alleenstaande om aan de eisen van de TIE te voldoen.
Over de auteur: Glenn Janssens is jurist en gespecialiseerd in Spaanse vastgoedtransacties en fiscale regelgeving. Sinds 2017 helpt hij Belgische en Nederlandse particulieren en ondernemers bij het veilig aankopen en structureren van vastgoed in Spanje. Hij begeleidt dossiers van A tot Z: van due diligence, eigendoms- en belastingcontrole tot vermogensplanning en optimalisatie voor residenten en niet-residenten. Dankzij zijn jarenlange ervaring, honderden behandelde dossiers en focus op transparante communicatie maakt Glenn complexe Spaanse wetgeving begrijpelijk en praktisch toepasbaar voor elke vastgoedkoper.
Indien u officieel resident in Spanje wenst te worden, komt u in aanraking met de Spaanse bureaucratie. Dit artikel zal het immigratieproces toelichten aan de hand van de aanvraag van drie essentiële documenten: de de padrón, de TIE-kaart en de SIP-kaart.
Lees meer over de stappen die u voorafgaandelijk in België dient te ondernemen.
